Antidotum Karen Russell

Książka

Fajnie było wpaść w spiralę zdarzeń, analogii i symetrii historycznej w literackiej kreacji wybitnej autorki. Karen Russell napisała książkę trudną do ujęcia w kilku zdaniach, ale to właśnie świadczy o jej jakości, o tym jak jest dobra. Największą miarą jej jakości było dla mnie chyba to jakie wrażenie pozostawiła po sobie kiedy przeczytałem ostatnią stronę. ,,Antidotum" to coś innego, wymagającego, ale zdecydowanie wartego uwagi.

Oryginalna to powieść, niezwykła. Na początku wymaga skupienia i wejścia w nią, ale w pewnym momencie, nawet nie wiem kiedy, po prostu popłynęłam. Końcówka mnie zmiażdżyła - miałam wrażenie jakbym zatoczyła koło historii wraz z bohaterami i autorką, która dowiodła ta powieścią ogormnego talentu. Na końcówce polały się łzy. Przejmująca, świetnie napisana, łącząca przeszłość z tym co tu i teraz w magiczny, niespotykany sposób. Ze świecą szukać dziś takich książek :)

Autorka ma talent do tworzenia postaci których samotność, tęsknotę za najbliższymi, problemy wynikające z braku i pragnienia przynależności odczuwamy niemal na własnej skórze. Antidotum to wielogłos - charaktery z którymi wcale nie chciałam się rozstawać, bo czułam jakbym całą sobą wchodziła w tę historię. Jej język jest niezwykle plastyczny. Pejzaże o czerwonej poświacie rozgrzane do czerwoności, pełne pyłu i kurzu dają wrażenia wręcz filmowe. Antidotum byłaby zresztą świetnym filmem o pokoleniowych traumach i marzeniach o lepszej przyszłości zanurzonych w magicznym klimacie westernów i czarownic, które przyjmują lokalnych mieszkańców na spowiedź niczym pastorzy czy księża. Powieść pochyla się nad imigrantami, ich losem, bolączkami, trudami aklimatyzacji w nowych miejscach gdzie z wyboru lub przymusu ludzie są przesiedlani również dziś. Jestem pod wielkim wrażeniem tej kompozycji i refleksji z jakimi mnie zostawiła… Mocna rzecz, wywarła na mnie niemałe wrażenie.

„Antidotum” to powieść, która porusza temat pamięci, sekretów oraz trudnych emocji i tego, jakie konsekwencje mogą one ze sobą nieść. Choć poruszane kwestie są ciężkie, autorka prowadzi narrację w sposób przystępny i wciągający, dzięki czemu książkę czyta się z dużym zainteresowaniem. Akcja rozgrywa się w małym miasteczku Uz, gdzie żyje kobieta znana jako Antidotum. Ma ona niezwykłą zdolność — potrafi przechowywać cudze wspomnienia, szczególnie te bolesne. Mieszkańcy powierzają jej swoje traumy, by choć na chwilę poczuć ulgę i uwolnić się od cierpienia. To oryginalny i intrygujący pomysł, który skłania do refleksji nad tym, jak bardzo człowiek pragnie zapomnienia i ukojenia. Sytuacja komplikuje się, gdy ogromna burza piaskowa niszczy miasto. Wraz z jej nadejściem zostaje zachwiana równowaga — ukryte wspomnienia zaczynają wymykać się spod kontroli, a sekrety wychodzą na jaw. To staje się zagrożeniem nie tylko dla mieszkańców, ale również dla samej Antidotum. Katastrofa, która początkowo wydaje się lokalnym wydarzeniem, okazuje się mieć znacznie większe znaczenie, jakby rozpadł się cały znany dotąd świat. Bardzo mocną stroną książki są bohaterowie. Obok Antidotum szczególnie wyróżnia się Dell — młoda, pełna energii koszykarka, która mimo swojej żywiołowości skrywa własne tajemnice. Jej relacja z Antidotum rozwija się stopniowo: od dystansu do wzajemnego zrozumienia i wsparcia. To jeden z najbardziej interesujących wątków, pokazujący, że nawet bardzo różne osoby mogą się porozumieć, jeśli łączy je wspólne doświadczenie. Choć historia momentami bywa emocjonalnie wymagająca, właśnie ta intensywność stanowi jej siłę. Autorka bardzo dobrze oddaje uczucia bohaterów — strach, wstyd, winę czy zagubienie — co sprawia, że czytelnik może się z nimi utożsamić i zatrzymać nad własnymi doświadczeniami. „Antidotum” to jednak nie tylko opowieść o emocjach i sekretach, ale również silny komentarz społeczny. Autorka porusza kwestie niesprawiedliwości, przemocy, dyskryminacji, migracji, obojętności systemu czy kryzysu klimatycznego. Wszystko to nadaje historii głębszy, bardziej uniwersalny wymiar i sprawia, że książka wykracza poza ramy typowej opowieści obyczajowej czy fantastycznej. W powieści pojawia się także ważne pytanie: czy lepiej pamiętać wszystko, nawet jeśli boli, czy lepiej zapomnieć i zacząć od nowa? Książka nie daje jednoznacznej odpowiedzi, pokazując, że zarówno pamięć, jak i zapomnienie niosą ze sobą cenę. To refleksja nad tożsamością człowieka i tym, czy bez pamięci nie stajemy się wewnętrznie puści. „Antidotum” to poruszająca opowieść o granicach wytrzymałości jednostki i społeczności, o przeszłości, która nieustannie przenika teraźniejszość, oraz o odpowiedzialności za to, co próbujemy wyprzeć. Lektura nie należy do lekkich, ale zdecydowanie zostaje w pamięci na długo. Zostawia czytelnika z niepokojem, ale też z gorzką, trudną do uchwycenia nadzieją.

Jest to powieść wybitna, pełna niespodzianek, epicka, szalona, zaskakująca, olśniewająca, no nie mogę przestać się nią zachwycać, bo od dawna nie miałam tak wielkiej frajdy z czytania żadnej długiej powieści. Antidotum to przydomek preriowej wiedźmy, która zbiera depozyty, tzn. wspomnienia mieszkańców miasteczka UZ, których chcieliby się pozbyć. A przynajmniej pozbyć na jakiś czas. Po burzy piaskowej, która spustoszyła uprawy ludzie robią co mogą, by przetrwać. Wśród nich jest Harp Oletsky, potomek pierwszych polskich imigirantów przybyłych na ziemie Nebraski w czasie zaborów i jego siostrzenica, której matkę niedawno zamordowano. W powieści jest wiele wątków, bo Dell - siostrzenica Harpa kocha koszykówkę, Harp jako jedyny farmer w wiosce będzie miał tego roku plony, a wiedźma straciła wszystkie depozyty... Dzieje się, nie ma tu nawet chwili na nudę, a to dla mnie najważniejsze. JAKIE TO BYŁO DOBREEE!!!!

W "Antidotum" Karen Russell splata ze sobą losy kilku osób: wiedźmy preriowej; nastolatki, której matka została zamordowana; mężczyzny, którego farma pozostała cudownie nietknięta przez żywioł i czarnoskórej fotografki pracującej dla agencji federalnej. Powieść osadzona jest w amerykańskiej scenerii, w kontekście dwóch prawdziwych zdarzeń pogodowych – burzy pyłowej zwanej "Czarną Niedzielą" z kwietnia 1935 roku i powodzi, która nastąpiła miesiąc później na rzece Republican – autorka wykorzystuje elementy magicznego realizmu, by nadać tej historii głębszy, metafizyczny wymiar. W "Antidotum" wyschnięta, pustoszona przez kataklizmy ziemia skrywa sekrety, ból i krew oraz pamięć o tym, co było i co jeszcze może się wydarzyć. Surowe, brutalne piękno krajobrazu i ludzkich historii obecne jest w nieustannym cyklu czasu, zniszczenia i odrodzenia. Karen Russell tworzy złożony portret miejsca, które kształtuje życie ludzi na wiele różnych sposobów. Bohaterowie książki próbują za wszelką cenę stłumić lub wyprzeć trudną przeszłość, odepchnąć od siebie to, co niewygodne. Zapomnienie wydaje się kuszące, bo pozornie uwalnia od ciężaru życia i uczuć. Ale czy na zapomnieniu można zbudować przyszłość? Uz jest miejscem przeklętym – susze, burze piaskowe, powodzie, niewyjaśnione morderstwa, klęska plonów... Wszędzie słychać echo dawnych krzywd, które domagają się zadośćuczynienia. Karen Russell dotyka głębokiej rany w sercu amerykańskiej historii – krzywd i zbrodni popełnionych wobec rdzennej ludności, wywłaszczeń, prób wymazania śladów ich istnienia. Mocno wybrzmiewają też kwestie migracji, przemocy, dyskryminacji, indywidualnej i pokoleniowej traumy, macierzyństwa oraz klimatu – potęgi natury, eposu ziemi i ciężkiej pracy. Karen Russell to gawędziarka – z humorem, odrobiną liryzmu i surowością wypełnia swoją powieść po brzegi. Wątki, wydarzenia, postacie i poruszane tematy, kontekst historyczny i społeczny, elementy prozy, literatury faktu i realizmu magicznego – wszystko to łączy się ze sobą w chaotyczną i osobliwą książkę. Książkę, która grzęźnie w preriowym pyle i odbiera oddech; która szepcze do ucha zapomniane historie; która zabarwia się czerwienią krwi i zachodzącego słońca. "Antidotum" to ambitna, mocno amerykańska powieść z interesującą koncepcją, ciężarem historii i ważną tematyką. Opowieść o czasie, pamięci, rodzinie i stracie; o winie i odkupieniu oraz o wielkich tajemnicach życia i śmierci. Książka, która uświadamia, że to właśnie pamięć, a nie zapomnienie, jest drogą do uleczenia.

Jak tylko dowiedziałem się, że to książka z motywem polskich migrantów, którzy w czasie zaborów przenieśli się na pustkowia Nebraski musialem to natychmiast przeczytać, ale takiej jazdy bez trzymanki się nie spodziewałem. Historia piątki bohaterów, którzy po wielkiej burzy piaskowej próbują poukładać sobie życie na nowo wciągnęła mnie jak tornado. Postać Wiedźmy preriowej, która zbiera wspomnienia od okolicznych mieszkańców mocna, inspirująca i niesamowicie przedstawiona. W ogóle prym wiodą tu bohaterki kobiece - silne, niezłomne, pewne swego i gotowe do ogromnych poświeceń by osiągnąć to co sobie założyły. A wszystko to zanurzone w epickiej powieści o pamięci i o tym jak ważne jest, byśmy ją pielęgnowali i nie zapominali również tego, co przykre i niewygodne, bo w tym tkwi odpowiedź na wiele naszych współczesnych bolączek. Karen Russell wprost genialnie, mistrzowsko przemyca tu tematy ocieplenia klimatu, niby mimochodem, a jednak nie sposób ich nie zauważyć. To wielka, rewelacyjna, potężna opowieść - czytajcie!

Świetnie mi się to czytało. Bardzo lubię powieści napisane z rozmachem, pomysłem i w dodatku oparte o fakty historyczne. Tym razem przeniosłam się do Nebraski XX wieku gdzie właśnie wydarza się kataklizm. Największa burza pyłowa w historii USA, która pozostawia po sobie zgliszcza i głód. Zniszczone uprawy, brak perspektyw, bieda. Piątka bohaterów, w tym jeden dość kontrowersyjny prowadzą nas przez swoje nowe/stare życie. Wiedźma preriowa cudem przeżyła dust bowl, ale ,,zbankrutowała" i nie może oddać swoim klientom tego, co dla nich przetrzymywała. Dell - siostrzenica Harpa, syna pierwszych przybyszów z Polski straciła niedawno zamordowaną matkę, a Harp nie tylko zajmuje się niepokorną nastolatką, ale mierzy się z faktem, że jako jedynemu farma ocalała... Dzieje się, w tej powieści naprawdę dużo się dzieje, jest gęsto, jest wesoło, bo autorka świetnie operuje humorem, jest epicko, filmowo, jest tak jak lubię najbardziej - wciągająco! Polecam :)

Och, jaką moc mają wspomnienia! Mogą dać siłę do mierzenia się z życiem, mogą też zatruć duszę i zmysły. A gdyby tak dostać możliwość usunięcia tego, co boli, ukrycia tego, co cenne? Antidotum to Skrytka, wiedźma preriowa, która bierze w depozyt wspomnienia i tajemnice. Kwit z numerem usługi można wyrzucić i pozbyć się balastu raz na zawsze albo zostawić i w stosownej chwili odebrać to, co schowane. Antidotum nie jest jedyna - to dowód na to, jak wiele w ludziach strachu o delikatne piękno i jeszcze więcej niegodziwości do ukrycia. Przez uszy kobiety od lat przepływał potok potworności, zła czynionego ot tak lub dla korzyści, niecnych występków, perfidnych chwytów. Była gąbką zmywającą szlam z sumień, ale - jak się okazało - do pewnego czasu. Czarna Niedziela, czyli burza pyłowa, zmieniła sporo. Jednych otrzeźwiła, innych zradykalizowała. Na tle rozwijającego się wokół szaleństwa poznajemy przeszłość Antidotum, działanie perfidnych Domów Samotnej Matki, procedur, które łamały serca dziewcząt i sprawiały, że powstałych wyrw nie załata nic i nikt. To też opowieść o Dell, dziewczynie tęskniącej za zamordowaną matką, jej wuju (co za postać!) i całej polskiej wspólnocie. Autorka bowiem opisuje dzieje Polaków, którzy, uciekając przed opresją zaborców, wyjechali do Ameryki, tej ziemi obiecanej. Jedną z osad nazwano Uz, jak biblijną krainę Us, która wydała nieszczęsnego Hioba. Nie cierpienie jednak miała przynieść, ale to, co PO - wielokrotność dóbr jako nagrodę za wierność. Tyle że ta kraina szczęścia należała do Paunisów, a ich trzeba było się pozbyć... Wątek wysiedlenia, wyrugowania, przejęcia - straszny, bo prawdziwy. Bo tak naprawdę fantastyczna opowieść o Skrytkach czy aparacie robiącym zdjęcia przeszłości i przyszłości to metafora przemilczania faktów, wymazywania ludzi, zakłamywania rzeczywistości. Usuwanie wspomnień dzieci rdzennych mieszkańców to przecież pozbawianie ich tożsamości. Polacy, uciekając przed czymś takim z kraju, przykładali do tego samego rękę w Ameryce. Wspaniała, wspaniała powieść, przepełniona smutkiem i przejmującą prawdą. Wątek stracha na wróble i wątek zajęcy - cóż, płakałam. Polecam z całego serca!

Czytanie ,,Antidotum" zabrało mnie do czasów licealnych kiedy zaczytywałam się w powieściach przygodowych i wszędzie je ze sobą zabierałam. Ta powieść ma w sobie coś old schoolowego w takim właśnie stylu. Ten preriowy klimat, wiedźma, jedną z bohaterek jest zresztą nastolatka, niespodziewane przyjaźnie, niebezpieczeństwa, intrygi i spektakularne tło historyczne. Miałam prawdziwą frajdę z jej czytania, bo nie przypomina nic co ostatnio wpadło mi w ręce, a czytałam sporo kryminałów i popularnych romansideł. Miałam ochotę na coś ambitniejszego, ale nadal rozrywkowego i ,,Antidotum" idealnie wpisała się w mój nastrój. Skusiła mnie okładka, motywy polskie i historia rdzennych Amerykanów, którą zgłębiam kiedy tylko mogę, a skończyło się zachwytem nad dynamiczną fabułą i świetnie rozegraną historią. ,,Antidotum" to powieść typowo nadająca się na film - mam nadzieję, że kiedyś go obejrzę:)