Książka

John, syn Johna Douglas Stuart

Czytając tę doskonałą powieść, myślałam o jej autorze. "Shuggie Bain" i "Młody Mungo" to tak świetne utwory, że emocje związane z tym, jak zostanie odebrana trzecia książka, musiały być chyba ogromne. I ja, zachwycona talentem autora, miałam wielkie oczekiwania. Dostałam nawet więcej niż się spodziewałam, bo "John syn Johna" to dla mnie najlepsza (na razie) powieść Stuarta. Mamy tu znany już temat odmienności, zmagań z sobą i ze światem, emocji, których za dużo w jednym ciele, ale tu chyba jeszcze bardziej wybrzmiewa samotność bohaterów. A przynajmniej dla mnie jest ona bardziej odczuwalna. Douglas Stuart odmienia tu męskość przez wszystkie przypadki. Męskość stereotypową, nieoczywistą, tłumioną, eksponowaną. Męskość jako konieczność odgrywania roli i ciągłego kontrolowania siebie, by z tej roli nie wypaść. John, syn Johna, woli być Calumem, jakby imię ojca zbytnio go przytłaczało i definiowało. Ucieka z wyspy, na której wszyscy się znają, ale na szczęście nie wiedzą o sobie wszystkiego. A przynajmniej tak się wydaje... Wraca trochę jak syn marnotrawny, przymuszony chorobą babki, ale też oszołomiony i rozczarowany życiem, które układa się nie tak, jak powinno. Jest młody, zainteresowany mężczyznami, a przecież - by zadowolić ojca - powinien wieść bogobojne życie u boku skromnego dziewczęcia. A John, ojciec Johna? Cóż to za wspaniale napisana postać! Diakon, oschły na zewnątrz, a w środku takie płomienie! Nie potrafi dogadać się z synem, myśli, że pięściami uda mu się to lepiej. Tyle że przemoc fizyczna to chyba objaw niezgody na to, że syn jest do niego bardziej podobny niż ojciec by chciał. To powieść o samotności. O życiu w kłamstwie. O wyrywaniu pazurami chwil szczęścia. O złudnym przekonaniu, że jeśli umiejętnie będzie się udawało, to maska przyrośnie do twarzy i tę twarz bezboleśnie zastąpi. Jeden z bohaterów mówi: "Jesteśmy wyspiarzami. Stworzono nas, byśmy odchodzili... albo żeby nas opuszczano". Tylko że chyba nikt nie przygotuje się w pełni na samotność, odrzucenie, brak. Ta wspaniała historia jest też napisana pięknym, surowym językiem, który świetnie oddaje rozdarcie bohaterów. To też zasługa doskonałego tłumacza - Macieja Studenckiego.