Skąd się wziął Karol Nawrocki. Andrzej Nowak rozmawia z prezydentem RP Andrzej Nowak, Nawrocki Karol

Książka

Tytuł obiecuje odpowiedź na pytanie, skąd naprawdę wziął się Karol Nawrocki. Czytelnik poznaje jego drogę od dzieciństwa w Gdańsku, przez sport, studia, pracę w Grand Hotelu, działalność historyczną, IPN i Muzeum II Wojny Światowej, aż po kampanię wyborczą i objęcie urzędu prezydenta. Wydawca przedstawia książkę jako szczerą rozmowę prowadzoną przez człowieka, do którego Nawrocki ma pełne zaufanie. I właśnie to zaufanie okazuje się największą słabością publikacji. Nie jest to niezależna biografia oparta na krytycznej analizie dokumentów, rozmowach z różnymi świadkami i konfrontowaniu sprzecznych relacji. Głównym źródłem wiedzy pozostaje sam Karol Nawrocki. To on wybiera wydarzenia, nadaje im znaczenie i przedstawia własną interpretację swojej drogi. Andrzej Nowak nie występuje jako sceptyczny reporter, lecz jako życzliwy rozmówca pomagający bohaterowi uporządkować oficjalną wersję jego życia. Czytelnik poznaje Nawrockiego jako syna, męża, ojca, katolika, historyka, sportowca i państwowca. Dużo miejsca zajmują wiara, patriotyzm, rodzina, ciężka praca i pokonywanie przeciwności. Powstaje portret starannie skomponowany i korzystny dla bohatera, lecz niewiele w nim rzeczywistego napięcia między deklaracjami a trudnymi faktami. Największym problemem jest sposób potraktowania kontrowersji. Książka mająca wyjaśnić, „skąd się wziął Karol Nawrocki”, powinna konfrontować go z najpoważniejszymi pytaniami dotyczącymi jego przeszłości. Tymczasem krytyczne publikacje zostają sprowadzone przede wszystkim do politycznych ataków. Dotyczy to między innymi kibolskiej ustawki. Nawrocki mówił publicznie o udziale w „sportowych” i „szlachetnych” walkach, a media łączyły jego wypowiedzi z brutalnym starciem kibiców Lechii Gdańsk i Lecha Poznań w 2009 roku. Prokurator prowadzący sprawę oceniał później, że nie było to szlachetne współzawodnictwo, lecz wyjątkowo brutalne zdarzenie narażające uczestników na poważne obrażenia. Nazwisko Nawrockiego nie pojawiło się jednak w dokumentach postępowania, chociaż akty oskarżenia skierowano przeciwko 78 innym osobom. W tym miejscu potrzebne byłyby najbardziej dociekliwe pytania: dlaczego jego nazwiska zabrakło w aktach, czy organy ścigania znały jego tożsamość, jakie materiały zgromadzono i czy dokumentacja była kompletna. Książka nie daje na to przekonującej odpowiedzi. Publikacja przemilcza również tezę Daniela Woxa, według którego Nawrocki, będący już wtedy pracownikiem IPN, mógł być traktowany przez instytucje inaczej niż pozostali uczestnicy ustawki, a część dokumentacji miała być zaginiona lub niedostępna. Nie oznacza to, że teza ta została udowodniona. Problem polega na tym, że książka Nowaka nie próbuje jej sprawdzić, obalić ani rzetelnie wyjaśnić. Podobnie potraktowano doniesienia dotyczące pracy w Grand Hotelu. Media publikowały relacje osób twierdzących, że Nawrocki miał pośredniczyć w sprowadzaniu kobiet świadczących usługi seksualne dla gości lub znajomych. Nawrocki stanowczo temu zaprzeczał. Rzetelny wywiad powinien jednak przedstawić źródła zarzutów, konkretne pytania, odpowiedzi bohatera i argumenty obu stron. Samo pozwolenie zainteresowanemu na odrzucenie oskarżeń nie jest jeszcze ich dziennikarską weryfikacją. Książka może być interesująca jako dokument sposobu, w jaki Karol Nawrocki chce być postrzegany. Pokazuje jego język, wartości, ambicje i narrację budowaną wokół własnego życia. Nie spełnia jednak oczekiwań stawianych niezależnej literaturze faktu. To nie jest odpowiedź na pytanie, kim naprawdę jest Karol Nawrocki. To oficjalna wersja jego biografii przedstawiona w rozmowie z człowiekiem, któremu ufa. Plusy ✓ uporządkowana opowieść o życiu i karierze bohatera ✓ informacje o rodzinie, wierze i kampanii wyborczej ✓ przystępna forma rozmowy ✓ możliwość poznania sposobu, w jaki Nawrocki przedstawia samego siebie ✓ materiał pokazujący mechanizmy budowania politycznego wizerunku Minusy − brak dystansu między rozmówcami − niewiele naprawdę trudnych pytań − dominacja autoprezentacji nad krytyczną analizą − jednostronne przedstawianie kontrowersji − unikanie pełnego rozliczenia udziału w kibolskiej ustawce − brak wyjaśnienia, dlaczego nazwiska Nawrockiego nie było w aktach − przemilczenie tez Daniela Woxa dotyczących możliwej ochrony i brakującej dokumentacji − brak rzetelnej konfrontacji z doniesieniami dotyczącymi Grand Hotelu − niewystarczające przedstawienie relacji świadków i stanowisk krytycznych − zacieranie granicy między biografią a publikacją wizerunkową Czy warto przeczytać? Nie, jeśli czytelnik oczekuje niezależnej, krytycznej biografii. Książka może zainteresować wyłącznie osoby chcące poznać oficjalną narrację Karola Nawrockiego.