Książka
Teodora Wyspiańska. Chłopka od artysty
Anna Piątkowska
| Wydawnictwo: | Emocje Plus Minus |
| Rodzaj oprawy: | Okładka twarda |
| Wydanie: | 1 |
| Liczba stron: | 360 |
| Format: | 148x210 |
| Rok wydania: | 2026 |
O książce Teodora Wyspiańska. Chłopka od artysty
Wyspiański traktował ją jak królową. Dla reszty świata na zawsze pozostała tylko przelotnym kaprysem. Chłopką od artysty.
Miasto zawsze traktowało ją jak intruza. Nigdy nie zaakceptowano jej jako żony wielkiego artysty i matki jego dzieci. Nie dostrzegano, ile zaradności wymagały prowadzenie domu i opieka nad mężem chorym na syfilis. Łatwiej było widzieć w niej problem, ciężar i utrapienie dla sławnego Wyspiańskiego, choć odważyła się być charakterną kobietą z krwi i kości. I tego też nie wybaczono jej nigdy. A po śmierci artysty niemal od razu zaczęto walczyć o odebranie jej dzieci. Nie było drugiej kobiety, która tak jednoznacznie obnażyła obłudę elit Młodej Polski.
Kim naprawdę była Teodora Wyspiańska? Muzą zakochanego w niej męża-artysty czy zabawką znudzonego inteligenta?
---
Nareszcie! Teodora Wyspiańska, żona czwartego wieszcza, doczekała się świetnej biografii, która przywraca jej sprawiedliwość. Anna Piątkowska podąża za pytaniami, plotkami i domysłami, których setki narosły wokół tej jednej z najbardziej zdemonizowanych polskich chłopek. Dziennikarski warsztat, dociekliwość, czułe i wrażliwe oko autorki sprawiły, że dostaliśmy niezwykle ciekawą i ważną lekturę.
Joanna Kuciel-Frydryszak
Idę przez Cmentarz Rakowicki. Przystaję przy grobach. Czytam: „Żona profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego”, „Małżonka Radcy Magistratu”, „Wdowa po Doktorze Medycyny”… Kobiety nieistotne, których poczciwy żywot sankcjonuje jedynie profesja męża. Nagrobek Teodory Wyspiańskiej wieńczy podobna sentencja – „Żona Artysty”. Dobrze, że nikt nie dopisał: „straszna baba”, „ordynarna dziewucha” – jak o niej mawiano na Plantach... Anna Piątkowska nie wybiela Teodory, ale stara się zrozumieć jej osobność, która mogła drażnić duszny, zapyziały Kraków. Po lekturze tej wciągającej książki trudno ją będzie nazywać tylko „chłopką od artysty”.
Magda Huzarska-Szumiec
Autorka nie ocenia, lecz szuka prawdy. Wypytuje ekspertów, przegląda archiwa, studiuje literaturę. Jej opowieść o Teodorze Wyspiańskiej jest nie tylko zajmującą biografią żony czwartego wieszcza i pasjonującą książką historyczną. To przede wszystkim opowieść o mieszczańskiej mentalności, która kładzie się cieniem na losie głównych bohaterów, ale też – a może przede wszystkim – następnych pokoleń.
Monika Szubrycht
Styl autorki pełen jest dyskretnej elegancji, eklektycznych nawarstwień, urzeka ulotnością metafory, daje pastelowe ciepło i ujawnia sympatię do bohaterów. Wszystko w narracji nasuwa przekonanie, że Teodora jest jak ta podwalina, początek i koniec artysty, składającego się wszak z tylu wymiarów. Książka to krakowska na wskroś, pachnąca jego zaułkami, pulsująca rytmem niespiesznej codzienności. To też opowieść o mieście widzianym z poziomu bruku i schodów dla służby, oczami chłopskiej, zwykłej-niezwykłej kobiety, której śladów życia trzeba z pietyzmem szukać w niedogorzałych ogarkach czasu minionego.
dr hab. Mateusz Wyżga, prof. UKEN
---
Anna Piątkowska- dziennikarka pisząca o krakowskiej kulturze. Publikuje w „Gazecie Krakowskiej” i „Dzienniku Polskim”, wcześniej była związana z Interią i portalem Styl.pl. Pisze przede wszystkim o teatrze i literaturze, przeprowadza rozmowy z twórcami, recenzuje spektakle i przygotowuje reportaże. Jest autorką książki o Krakowie i Zakopanem Wisławy Szymborskiej („Pluszowe małpy, loteryjki i poetka w szufladzie”), współautorką zbioru rozmów z polskimi Sprawiedliwymi wśród Narodów Świata („Ostatni Sprawiedliwi”), a także scenariusza teatru faktu („Moje dziecko jest jak pingwin”). Krakowianka z wyboru.
Szczegółowe informacje na temat książki Teodora Wyspiańska. Chłopka od artysty
| Wydawnictwo: | Emocje Plus Minus |
| EAN: | 9788384041864 |
| Autor: | Anna Piątkowska |
| Rodzaj oprawy: | Okładka twarda |
| Wydanie: | 1 |
| Liczba stron: | 360 |
| Format: | 148x210 |
| Rok wydania: | 2026 |
| Data premiery: | 2026-10-28 |
| Podmiot odpowiedzialny: | IWR WE SP. ZO.O. MEISSNERA 20 31-457 KRAKÓW PL e-mail: [email protected] |
Podobne do Teodora Wyspiańska. Chłopka od artysty
Inne książki Anna Piątkowska
Oceny i recenzje książki Teodora Wyspiańska. Chłopka od artysty
Pomóż innym i zostaw ocenę!
Teodora Wyspiańska to kobieta, którą przez lata oceniano przez pryzmat jej pochodzenia i małżeństwa ze Stanisławem Wyspiańskim. Dla krakowskiej elity była kimś, kto nie pasował do ich świata. Ale czy naprawdę zasługiwała na tak surowe osądy? Z książki Anny Piątkowskiej wyłania się obraz Teodory Wyspiańskiej jako kobiety silnej, zaradnej i niezłomnej, która musiała zmierzyć się z uprzedzeniami, samotnością i trudami codziennego życia u boku wielkiego artysty. Podczas czytania trudno nie poczuć niesprawiedliwości, jaka ją spotkała. Zamiast dostrzec jej poświęcenie, troskę o rodzinę i siłę charakteru, wielu ludzi przypięło jej łatkę chłopki od artysty. Ta historia wyraźnie pokazuje jak łatwo oceniamy innych, nie znając ich prawdziwego życia. Pokazuje też hipokryzję elit, dla których pochodzenie znaczyło więcej niż człowiek i jego charakter. Podoba mi się, że autorka nie próbuje robić z Teodory kobiety idealnej. Szuka prawdy, analizuje fakty i pozwala spojrzeć na nią bez uprzedzeń. Przy okazji przenosi nas do dawnego Krakowa i pozwala lepiej poznać realia epoki Młodej Polski. To biografia, która daje do myślenia i przypomina, że za historycznymi nazwiskami kryją się prawdziwi ludzie, ze swoimi emocjami, słabościami i problemami. Po tej lekturze Teodora przestaje być jedynie żoną słynnego artysty. Zaczyna być kobietą, której historię warto poznać i której należy się własne miejsce w pamięci. Gorąco polecam!!
Teośka Pytko, pani Wyspiańska, Waśkowa. Trzy odsłony tej samej kobiety, "chłopki od artysty", muzy lub zła wcielonego - w zależności od tego, czyich wspomnień słuchamy. Omawiając "Wesele", mówiąc o chłopomanii, życiu Wyspiańskiego i genezie wielkiego dramatu, nie sposób nie wspomnieć o niej, o żonie. Przyznam, że do tej pory bazowałam na wspomnieniach nieprzychylnych Teodorze osób. Na szczęście Anna Piątkowska w swym rzetelnym i fascynującym śledztwie biograficznym pogrzebała głębiej i dała nam portret nie taki oczywisty, poskładany z kawałków, pełen pęknięć i warstw oszczerstw, które należało zweryfikować. Autorka, co ważne, umieściła swoją bohaterkę w szerokim kontekście. Najpierw dowiadujemy się, jak wyglądało życie wiejskiej dziewczyny. Chałupa, w której bieda, wiecznie ciężarna matka, roboty po łokcie i jedyna perspektywa - służba w mieście. Tam, zamiast ułożonego życia - niechciana ciąża. Teośkę z nieślubnym synem przygarnął Wyspiański, wielki artysta z wielkiego Krakowa. Dziwny to był związek, długo na odległość, długo bez perspektyw na jakąkolwiek przyszłość. Nie byli pierwszym "mieszanym" związkiem (autorka pisze i o Tetmajerach, i o Rydlach), ale żaden nie wzbudził takiego oburzenia. Piątkowska świetnie kreśli realia krakowskie, te wszystkie matrony patrzące krzywo na chłopkę, tych życzliwych załamujących ręce nad losem Wyspiańskiego, który wziął sobie taką prostaczkę, w dodatku brzydką. A tu i dzieci pojawiły się na świecie, i wspaniałe dzieła... Ostatnia część, czyli to, co po śmierci Wyspiańskiego - drugie małżeństwo (zaskakująco smutne), łamiące serce losy dzieci w sumie odebranych matce, nadal nienawistna opinia publiczna - czytałam to ze ściśniętym sercem. Anna Piątkowska rzetelnie oddaje głos przeciwnikom Teodory, ale weryfikuje wiele opinii. Nawet ta powtarzana wielokrotnie opowieść o świetnie bawiącej się Teodorze, gdy Wyspiański był umierający - tu nabiera innego wymiaru. Siłą tej biografii są dwie kwestie - niezaprzeczalnie fascynująca Teośka i talent autorki, która szanując swą bohaterkę, oddaje jej należną sprawiedliwość. Polecam!